Wymiana doświadczeń w zakresie przestępczości w obiegu elektronicznymi środkami płatniczymi

Wymiana doświadczeń w zakresie przestępczości w obiegu elektronicznymi środkami płatniczymi

Komenda Wojewódzka Policji w Bydgoszczy jest partnerem projektu pn. „Wymiana doświadczeń w zakresie przestępczości w obiegu elektronicznymi środkami płatniczymi”, który będzie realizowany w ramach Programu „Uczenie się przez całe życie” – Leonardo da Vinci.


Komenda Wojewódzka Policji w Bydgoszczy była partnerem projektu pn. „Wymiana doświadczeń w zakresie przestępczości w obiegu elektronicznymi środkami płatniczymi”, który został zrealizowany w ramach Programu „Uczenie się przez całe życie” – Leonardo da Vinci. Promotorem projektu była Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu.

Projekt zakładał wymianę 10 osobowej grupy funkcjonariuszy i pracowników cywilnych Policji reprezentujących Komendy Wojewódzkie Policji: we Wrocławiu i Bydgoszczy, Komendę Główną Policji oraz Szkołę Policji w Katowicach na temat zapobiegania i zwalczania przestępczości w obiegu elektronicznymi środkami płatniczymi.

Wymiana została zorganizowana w Inspektoracie Głównym Policji Rumuńskiej w dniach 07-13.09.2008 roku.


Sprawozdanie z wymiany:
podkom. mgr Ryszard Kurczewski – KP Bydgoszcz Śródmieście

W ramach projektu, uczestnicy mieli okazję zapoznać się z najlepszymi technicznymi i merytorycznymi europejskimi rozwiązaniami w zakresie zapobiegania i zwalczania przestępczości w obiegu elektronicznymi środkami płatniczymi.

Obie strony projektu – zarówno polska, jak i rumuńska w ramach zaakceptowanego programu pracy VETPRO przygotowały prezentacje z takich zagadnień jak:
  1. Organizacyjne i prawne aspekty działalności Policji w Polsce. Jej struktura, szkolnictwo oraz metody prowadzenia działań operacyjnych.
  2. Przestępczość kartowa w Polsce, regulacje prawne oraz metody stosowane przez sprawców przestępstw kartowych.
  3. Pojęcia i aspekty prawne dot. cyberprzestępczości. Zwalczanie cyberprzestępczości w Polsce – kradzież tożsamości i wykorzystywanie danych kart płatniczych w oszustwach internetowych.
  4. Metody identyfikacji sprawców przestępstw kartowych, cyberprzestępstw oraz czynności wspierające proces wykrywczy stosowane przez Policję polską. Sposoby badania materiału dowodowego z wykorzystaniem informatyki śledczej.
  5. Nowoczesne metody i techniki analityczne stosowane w Policji polskiej. Praktyczne sposoby uzyskiwania i wykorzystania informacji stosowanych przez analityków policyjnych.
 
W dniu 08 września 2008 r. w budynku Inspektoratu Głównego Policji Rumuńskiej w Bukareszcie, po oficjalnej prezentacji uczestników, przedstawiciele Poliţiei Române i Policji polskiej rozpoczęli swoje wystąpienia. Strona polska omówiła strukturę Policji na przykładzie KWP we Wrocławiu, która zasadniczo nie odbiega od innych KWP w Polsce, natomiast przedstawiciele Policji rumuńskiej już w pierwszych słowach zaskoczyli słuchaczy z Polski. Okazało się bowiem, że stosunkowo niedawno przeprowadzono gruntowne reformy Policji, prokuratury i wymiaru sprawiedliwości sprawiając, że instytucje te, mając zbliżone struktury, zaczęły ze sobą współpracować w sposób w pełni profesjonalny. Nowatorstwo reformy Policji polegało m.in. na tym, że została ona zreformowana, a nie sama się zreformowała. Odgórnie zostały narzucone pewne rozwiązania tak w zakresie kompetencji, szkolnictwa jak i struktury organizacyjnej. Zrezygnowano całkowicie z funkcjonowania stopni policyjnych zastępując je stanowiskami. Policji zapewniono bezpośredni dostęp do baz danych usprawniając tym samym jej funkcjonowanie (np. dowody osobiste).

W trakcie kolejnych dni uczestnicy projektu wymieniali swoje doświadczenia w oparciu o uzgodniony program, a w przerwach prowadzili ożywione dyskusje zaciekawieni rozwiązaniami w swoich krajach. Zaprezentowane wystąpienia strony rumuńskiej wykazały liczne podobieństwa i analogie, szczególnie w zakresie analizy kryminalnej. Także polskie rozwiązania budziły zaskoczenie lub wręcz zazdrość u rumuńskich kolegów. Ciekawostką były głównie kwestie legislacyjne, jak chociażby to, że polski policjant może przeprowadzać niektóre czynności, np. przeszukanie na podstawie legitymacji służbowej, że zagrożenie karą za przestępstwa z art. 310§1kk sięga 25 lat pozbawienia wolności. Policja rumuńska w trakcie przeprowadzania niektórych czynności, jak chociażby wspomniane przeszukanie, chcąc aby zgromadzone dowody nie zostały odrzucone przez sąd musi spełnić określone procedury, m.in. przybrać do tej czynności dwóch świadków, co niesie ze sobą oczywiste trudności. Obecnie w Rumunii największy problem stanowi phishing i przestępcy, głównie osoby młode, którzy kradnąc tożsamość innych osób przelewają skradzione środki na różne konta w ramach bankowości internetowej. Profity z tej działalności są tak znaczne, że wiele grup przestępczych zmienia „profil” swojej działalności z handlu narkotykami, ludźmi, czy kradzionymi pojazdami na cyberprzestępczość. Powszechny jest także skimming i realizacja fałszywych kart płatniczych, szczególnie w takich kurortach jak Konstanca. Jako materiału bazowego grupy przestępcze używają kart typu Pre-Paid czy nawet kart do metra. Tezy i wystąpienia prezentowane przez uczestników wymiany poparte były materiałami poglądowymi zgromadzonymi i zabezpieczonymi przez organy ścigania. Podczas wystąpień podkreślano wzrost „umiędzynarodowienia” grup przestępczych, na zjawisko transferu wymiennego danych o kartach (skimming w jednym kraju, realizacja w innym). Zwrócono uwagę na zagrożenia wynikające z ciągłego rozwoju technologicznego, dostępności urządzeń mogących posłużyć do tej kategorii przestępstw, rozwoju bankowości elektronicznej, czy też handlu elektronicznego. Tak jak w każdym kraju europejskim zmorą jest drobna przestępczość, szczególnie kieszonkowcy. Miejsc do prowadzenia tej przestępczej działalności nie brakuje: cztery linie metra, zatłoczone tramwaje, trolejbusy, autobusy, liczne markety i centra towarowe sprawiają, że wyróżniający się w tłumie turyści przy braku ostrożności mogą paść ofiarą kieszonkowców.


Z pomocą rumuńskich kolegów po zakończeniu programowych zajęć uczestnicy projektu mieli okazję poznać Bukareszt z jego zatłoczonymi bulwarami i ulicami, wspaniałymi neoklasycystycznymi budowlami, zabytkowymi cerkwiami „zamaskowanymi” przez Ceauşescu licznymi blokami, wspaniałymi ogrodami i parkami. Niezapomniane pozostaną widoki osławionego Pałacu Parlamentu – drugiej co do wielkości, po Pentagonie, budowli na świecie, rzeki częściowo przebiegającej pod miastem, a jednocześnie nad liniami metra, czy Łuku Triumfalnego wzorowanego na paryskim pierwowzorze.
Niezwykle ważnym jest zwracanie uwagi na ruch uliczny, gdyż kierowcy jeżdżą jak typowi południowcy, a reguły rządzące poruszaniem się na jezdni wydają się być umowne. Zjawiskiem powszechnym jest jazda pod prąd, z nadmierną prędkością, wyprzedzanie na pasach wyłączonych z ruchu, mostach, jazda pojazdem po obu nitkach torowisk w jednym kierunku, blokowanie skrzyżowań, parkowanie na całej szerokości chodników, na skrzyżowaniach a nawet wewnątrz ronda. Abstrahując od tych niecodziennych i zjawiskowych zachowań Bukareszt pozostanie w pamięci jako miasto z wielkim potencjałem, ciekawą historią i wspaniałymi mieszkańcami.

Efektem projektu jest zdobycie przez uczestników nowych doświadczeń, nawiązanie bliższych kontaktów umożliwiających nawiązanie przyszłej, bezpośredniej współpracy. Poznane technologie i rozwiązania w zakresie zwalczania przestępczości w obiegu elektronicznymi środkami płatniczymi pozwolą na przekazanie tej wiedzy innym policjantom co wymownie wpłynie na wzrost ich wiedzy, a jednocześnie pozwoli na wypracowanie własnych procedur postępowania w celu dalszej poprawy skuteczności działań Policji w walce z przestępczością elektroniczną. Niezmiernie ważnym jest dalsze rozszerzanie współpracy w celu wymiany informacji tak pomiędzy instytucjami finansowymi a organami ścigania, jak i komórkami powołanymi do walki z przestępczością elektroniczną policji poszczególnych krajów członkowskich. Nadto należy dążyć do opracowania katalogu fałszywych kart, które zostały ujawnione w Polsce, czy tez innych krajach UE celem skuteczniejszego ścigania ośrodków fałszerskich.
 
RAPORT KOŃCOWY - WYMIANA DOŚWIADCZEŃ W ZAKRESIE PRZESTĘPCZOŚCI W OBIEGU ELEKTRONICZNYMI ŚRODKAMI PŁATNICZYMI

więcej...




opr. Izabela Adamczak-Garstecka
Zespół ds. Funduszy Europejskich
KWP w Bydgoszczy
Autor:
Publikacja: