Policja radzi

Policja Kujawsko-Pomorska

Cybermobbing. Czym jest internetowa przemoc i jak się przed nią bronić.

Data publikacji 18.09.2015

Ktoś rozsyła w internecie kompromitujące Ciebie wiadomości? Dostajesz obraźliwe i wulgarne smsy lub e-maile? Ktoś wysyła ci elektroniczne pogróżki? Jeśli tak, to jesteś ofiarą cybermobbingu.

Ktoś rozsyła w internecie kompromitujące Ciebie wiadomości? Dostajesz obraźliwe i wulgarne smsy lub e-maile? Ktoś wysyła ci elektroniczne pogróżki? Jeśli tak, to jesteś ofiarą cybermobbingu.

Cybermobbing to przemoc psychiczna, prześladowanie innych poprzez wykorzystanie internetu i jego narzędzi tj.: poczty elektronicznej, witryn, czatów, forów, komunikatorów. Istnieją różne rodzaje wirtualnego prześladowania. Ważne jest by potrafić rozpoznać internetową agresję i wiedzieć jak się przed nią bronić.

Internetowy mobbing może przybrać formę tzw. „flame”, czyli obraźliwej wiadomości, która prowokuje odbiorcę do negatywnych reakcji. Taki e-mail dotyczy zazwyczaj wyglądu lub charakteru użytkownika. Sprawca ośmiesza, poniża, upokarza, wyzywa, a nawet straszy i szantażuje swoją ofiarę.

Niebezpiecznym rodzajem internetowej przemocy jest także działanie, które uderza w społeczny wizerunek danej osoby. W tym celu dręczyciele tworzą strony internetowe poświęcone swoim ofiarom, na których publikują obraźliwe uwagi, zmontowane zdjęcia lub prywatne informacje. Ofiara często nie ma świadomości istnienia takiej strony.

Naruszenie osobistego wizerunku może odbyć się także poprzez tzw. „kradzież tożsamości”. Wówczas sprawca podszywa się pod swoją ofiarę podczas korzystania z internetu. Wysyła w jej imieniu wiadomości do innych osób lub zakłada konto ofiary na portalu społecznościowym i stamtąd kontaktuje się z jej znajomymi.

Wirtualny mobbing z pozoru może wydać się niegroźny. Jednak takie ataki mogą wywołać u osoby dręczonej nie tylko zdenerwowanie, strach i złość, ale także doprowadzić do depresji czy prób samobójczych. Agresja może rozpocząć się w internecie i tam pozostać, ale może także przenieść się na prawdziwe życie.

Ponadto wirtualna przemoc jest bardziej dotkliwa niż mobbing w rzeczywistym czasie i przestrzeni. Ofiara nie ma często świadomości, że ktoś działa na jej szkodę, bądź nie wie kto jest prześladowcą. Zasięg szykan jest nieograniczony, a brak azylu powoduje poczucie bezradności.

Agresji w internecie sprzyja poczucie anonimowości i bezkarności sprawców oraz fizyczny dystans, z ofiarą nie trzeba kontaktować się twarzą w twarz. Sprawcy są nieświadomi, że anonimowość w internecie nie jest równoznaczna z niemożliwością identyfikacji. Dlatego jeśli groźby wydają ci się poważne, bądź jeśli prześladowanie trwa, zbieraj informacje, maile, adresy stron. Wówczas możesz zwrócić się do policji by pomogła ci ustalić sprawcę i wystąpić z prywatnym aktem oskarżenia. Różne formy cybermobbingu można zakwalifikować jako przestępstwa określone w kodeksie karnym (kk) jako:
  • groźba popełnienia przestępstwa - 190 kk,
  • zmuszanie do określonego zachowania - 191 kk,
  • pornografia - 202 kk,
  • zniesławienie - 212 kk,
  • zniewaga - 216 kk,
  • naruszenie tajemnicy korespondencji - 267 kk,
  • niszczenie informacji - 268 kk,
  • niszczenie danych informatycznych - 268a kk,
  • przestępstwa komputerowe - 269 kk,
  • zakłócanie pracy systemu komputerowego - 269a kk,
  • wykroczenie z art. 107 kodeksu wykroczeń - złośliwe niepokojenie.

Zanim jednak wystąpimy na drogę sądową sami możemy spróbować przerwać internetową agresję. W przypadku wulgarnych wiadomości, sprawca zazwyczaj nudzi się i zaprzestaje ataków jeżeli nie uzyskuje na nie odpowiedzi. Jeśli kontynuuje dręczenie, zainstaluj oprogramowanie filtrujące, które zablokuje jego wiadomości. Jeśli wysyła informacje z różnych adresów mailowych nie otwieraj wiadomości od nieznanych kontaktów lub zainstaluj program pocztowy z funkcją umożliwiającą otrzymywanie wiadomości tylko od osób z listy kontaktowej.

Fikcyjną stronę www można zamknąć. Większość właścicieli serwerów w swoich kodeksach postępowania stosuje zapisy chroniące przed wirtualną przemocą. Dlatego będąc ofiarą upokarzającej strony internetowej możesz zwrócić się do firmy hostingowej z prośbą o jej usunięcie. Wszyscy znamy zasadę, że „łatwiej zapobiegać niż leczyć”. Sprawdzi się ona także w przypadku wirtualnej agresji. Używając internetu przestrzegaj następujących reguł:
  • nie przekazuj obcym osobom prywatnych danych,
  • jeśli prowadzisz stronę internetową nie podawaj swojego adresu, numeru telefonu, informacji o rodzinie itp.,
  • nie ujawniaj nikomu swoich haseł do logowania,
  • podczas czatowania nie wypełniaj żadnych ankiet, formularzy,
  • nie odpowiadaj na e-maile nieznanych osób,
  • jeśli wiadomość jest wulgarna nie odpowiadaj na nią.

O cybermobbingu należy rozmawiać także z dziećmi, które coraz częściej wykorzystują internet do komunikacji. Dziecko może być ofiarą wirtualnej przemocy m.in. ze strony swoich kolegów lub koleżanek. Gdy dowiesz się, że twoje dziecko jest dręczone nie dopuść do spotkania ze sprawcą przemocy. Jeśli doszło do takiego spotkania, dowiedz się kim jest dręczyciel. W przypadku gdy jest to dziecko skontaktuj się z jego rodzicami, którzy często nie wiedzą co robią ich pociechy. Jeśli poinformujesz opiekunów najprawdopodobniej pomogą przerwać internetowe wybryki swoich dzieci.

Aby uchronić swoje dziecko przed internetową agresją:
  • ustal z dzieckiem zasady korzystania z internetu- czas poświęcony na poszukiwanie informacji i rozrywkę,
  • przeglądaj internet razem z dzieckiem, razem analizujcie znalezione informacje, wspólnie decydujcie czy są one właściwe i szkodliwe,
  • pokaż dziecku jak selekcjonować informacje,
  • na bieżąco śledź internetowe nowinki, tylko w ten sposób skutecznie doradzisz swojemu dziecku,
  • sprawdzaj jakimi tematami interesuje się twoje dziecko,
  • sprawdzaj jakie strony, czaty odwiedza twoje dziecko,
  • zainstaluj odpowiednie systemy zabezpieczające: oprogramowanie filtrujące lub antyspamowe,
    poinformuj dziecko o niebezpieczeństwach związanych z nawiązywaniem znajomości przez internet,
  • uczul dziecko by nie podawało przez internet prywatnych informacji,
  • naucz dziecko by za każdym razem informowało ciebie jeśli pozna przez internet jakąś osobę,
  • ustal zasadę, że jeśli dziecko będzie chciało umówić się z internetowym znajomym na spotkanie musi poprosić ciebie o zgodę,
  • uczul dziecko, że nigdy nie może mieć pewności z kim rozmawia i że nie wszystkie informacje, które znajdzie w sieci mogą być prawdziwe.

Więcej porad prewencyjnych znajdziesz na stronie projektu www.helpline.org.pl, którego celem jest pomoc młodym internautom w sytuacjach zagrożenia w internecie oraz podczas korzystania z telefonów komórkowych. Jest to inicjatywa, którą Fundacja Dzieci Niczyje oraz Fundacja Grupy TP uruchomiły w 2007 roku. Projekt helpline.org.pl jest współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach programu "Safer Internet".

Aby nie być ofiarą cyberprzemocy przede wszystkim stosuj zasadę by innych użytkowników internetu traktować tak jakbyś chciał, żeby oni traktowali ciebie.

opracowała: sierż. Magdalena Jadczak
Wydział Prewencji KWP w Bydgoszczy