Przemoc domowa - Przeciw przemocy - Policja Kujawsko-Pomorska

Przeciw przemocy

Policja Kujawsko-Pomorska

Przemoc domowa

Data publikacji 18.09.2015

Życie rodzinne to sfera prywatna jednak musimy pamiętać, że bicie, wykorzystywanie i krzywdzenie osób bliskich jest przestępstwem podlegającym karze tak samo jak przemoc wobec obcych.

PrzemocCzym jest przemoc domowa?

Przemoc domowa (przemoc w rodzinie) to zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie skierowane przeciwko członkowi rodziny, które narusza prawa i dobra osobiste powodując cierpienie i szkody.

Uderzenia pięściami, wyrywanie włosów, rzucanie o ścianę, szczypanie, bicie po twarzy, popychanie, niszczenie zabawek ale także ubliżanie, obelgi, groźby, areszt domowy czy ograniczenie swobody poruszania się to coś więcej niż kłótnia, nieporozumienia czy konflikty małżeńskie. Choć przez wiele lat traktowane jako sprawa prywatna, bicie, wykorzystywanie i krzywdzenie osób bliskich jest przestępstwem podlegającym karze tak samo jak przemoc wobec obcych.

Z perspektywy prawnej przemoc domowa opisują artykuły Kodeksu Karnego dotyczące znęcania się, zgwałcenia, zmuszania do określonych zachowań, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, kradzieże na rzecz osoby najbliższej, naruszanie nietykalności fizycznej, porzucanie małoletniego lub osoby nieporadnej, uprowadzanie lub zatrzymanie małoletniego wbrew woli osoby powołanej do opieki, dopuszczanie się czynu lubieżnego względem osoby poniżej 15 lat, groźby popełnienia przestępstwa na szkodę najbliższych, nakłanianie i zmuszanie do czynów nierządnych przy wykorzystaniu stosunku zależności oraz rozpijanie małoletniego. Interesów osób krzywdzonych bronią również zapisy prawa cywilnego zawarte głownie w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym.

Tak z punktu widzenia prawa jak i psychologii przemoc domowa nie jest zjawiskiem jednorazowym. Cykl przemocy składa się z następujących po sobie j powtarzających się jak błędne koło faz:

  • faza narastającej przemocy – wzrost napięcia, narastająca sytuacja konfliktowa, początki pojawiającej się agresji, której przyczynami mogą być nawet błahostki dnia codziennego, kumulujące się aż eksplozji;
  • faza ostrej przemocy – wybuch agresji, „normalny” dotąd człowiek zmienia się w oprawcę, dopuszcza się czynów, których nie wyrządziłby wcześniej, za nic mając cudzą krzywdę; w tej fazie najczęściej dochodzi do interwencji policyjnych, w tej właśnie fazie ofiary decydują się złożyć skargę;
  • faza miodowego miesiąca – okres okazywania skruchy i miłości, sprawca żałuje swych czynów, próbuje załagodzić sytuację i udobruchać ofiarę, obiecuje poprawę, jest uczynny i miły., przekonuje ofiarę, że sytuacja się nie powtórzy; ofiara mu wierzy, ponieważ pragnie by było to prawdą i zostaje przy boku sprawcy; jednak już po krótkim czasie napięcie znów zaczyna rosnąć i cykl się powtarza.

Cykle przemocy mogą trwać latami, a każdy kolejny może być coraz brutalniejszy lub bardziej wyrafinowany.

Charakterystyka ofiar

Przemocy w rodzinie doświadczają kobiety, dzieci, mężczyźni, osoby starsze, a także chore. Najbardziej narażone są po prostu jednostki słabsze, o niższych zdolnościach samoobrony. Przemoc domowa zdarza się we wszystkich grupach i warunkach społecznych - i to z porównywalną częstotliwością. Faktem jest, że w środowiskach o niskim statusie społecznym częściej dochodzi do tzw. przemocy gorącej – popełnianej brutalnie, z wybuchami agresji i o gwałtownym przebiegu, stosowanie kar fizycznych wobec dzieci i ich zaniedbywanie.. Środowiska o wysokim statusie charakteryzują się natomiast przemocą chłodną – bardziej wyrafinowaną, odznaczającą się większą pomysłowością i psychicznym karaniem dzieci. Tych rodzin często nikt nie podejrzewa o rozgrywający się wewnątrz dramat. Przemoc

Tragedią ofiar przemocy domowej jest między innymi to, że są często nierozumiane przez toczenie i postrzegane jako irytujące. W społeczeństwie funkcjonują ciągle mity o tym, że ofiary zasłużyły sobie na własny los, same akceptują przemoc, a gdyby naprawdę cierpiały, odeszłyby od swojego prześladowcy. Zjawisko niechęci do udzielania im pomocy potęguje fakt, że często wycofują one wniosek o ukaranie sprawcy. Natomiast sytuację ofiary przemocy w rodzinie coraz częściej porównuje się z sytuacją ofiar zamachów terrorystycznych! Przebywają one bowiem w sytuacji zagrożenia przez całe lata, a na domiar złego katem jest osoba dla nich najbliższa. W ich psychice zachodzą ogromne zmiany. Trudno oczekiwać od nich racjonalnych zachowań, gdy latami żyją w ciągłym strachu. W znacznej części przypadków ofiary przemocy domowej doznają poważnych uszkodzeń psychicznych na skutek długotrwałego terroru. Po latach cierpienia widoczne są u nich objawy tzw. syndromu wyuczonej bezradności –biernego znoszenia znęcania się mimo świadomości bezprawności takiego zachowania. Choć początkowo bronią się przed doświadczana przemocą, nie godzą się na nią, i buntują, to przekonując się o nieskuteczności swoich protestów utwierdzają się w przekonaniu, iż nic nie da się zrobić. Ponadto padają one ofiarami wtórnej wiktymizacji – nie dość, że są ofiarami doświadczanej przemocy to dodatkowo obarczane są przez otoczenie winą i odpowiedzialnością za los, który je spotkał.

Skala zjawiska

PrzemocPrzemoc w małżeństwie jest zjawiskiem powszechniejszym niż nam się wydaje. Mitem oczywiście jest, iż problem przemocy domowej dotyczy tylko rodzin z problemem alkoholowym, zaś oprawcami są tylko mężczyźni. W literaturze istnieje już pojęcie syndromu bitego męża. Przemoc wobec mężczyzn okazuje się zjawiskiem wcale nierzadkim. Kobiety są również sprawcami przemocy wobec dzieci, choć często w łagodniejszej formie. Częściej też stosują przemoc wobec dzieci dorosłych. Istnieje również zjawisko odwrotne – stosowanie przemocy przez dzieci wobec rodziców. Narażeni są zwłaszcza rodzice, od których dzieci – już dorosłe – uzależnione są ekonomicznie, a także osoby starsze zależne od swych dzieci ponieważ wymagają pomocy i opieki.

Powstrzymywanie sprawców i pomoc ofiarom

By zatrzymać przemoc wezwij Policję. Każda osoba wzywająca policję ma prawo do zapewnienia jej przez interweniujących policjantów doraźnego bezpieczeństwa (art.15, ust. l, pkt 3 ustawy o Policji - Policjanci wykonując czynności mają prawo zatrzymywania osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia).Policjanci dowiedziawszy się podczas pełnienia swoich obowiązków służbowych, że w rodzinie występuje lub może występować przemoc domowa, powinni zrobic wszystko co leży w ich kompetencji, by zapobiec eskalacji przemocy i pomóc rodzinie uporać się z problemem. W tym celu wdrożona została przed laty m.in. procedura Niebieskiej Karty.

Niebieska LiniaOfiary lub osoby posiadające wiedzę o istnieniu problemu przemocy w rodzinie mogą zgłaszać ten fakt, szukać pomocy psychologicznej i prawnej w:

  • punktach informacyjno-konsultacyjnych na terenie gmin,
  • ośrodkach pomocy społecznej,
  • prokuraturach,
  • sądach rodzinnych i Nieletnich,
  • schroniskach dla ofiar przemocy domowej,
  • ośrodkach interwencji kryzysowej,
  • telefonach zaufania,
  • grupach wsparcia dla ofiar przemocy domowej,
  • poradniach psychologiczno – pedagogicznych.

Jeśli przemoc w rodzinie jest związana z nadużywaniem alkoholu, zgłoś się do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Poradni Odwykowej lub Klubu Abstynenta.

Możesz zadzwonić też na numery telefonów: Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia" tel. 0-801-120-002 (płatny pierwszy impuls, czynny od poniedziałku do soboty w godzinach 10.00-22.00, w niedziele i święta w godzinach 10.00-16.00), tel. (0-prefix-22) 666-00-60 (linia płatna, czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 10.00-22.00), Policyjnego Telefonu Zaufania tel. 0-800-120-226 (linia bezpłatna, czynna codziennie w godzinach 8.00-22.00).


sierż. Joanna Rybacka
Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie